Θάσος. Σπίτι στο Καζαβίτι
Καζαβίτι

Θάσος. Το μοναχικό Κάστρο
Κάστρο

Θάσος. Η Κεφαλόγουρνα στο Θεολόγο
Θεολόγος

Τζάκι βαμένο με φυσικά χρώματα στον Σωτήρα
Σωτήρας

Δένδρο στο ψαριό
Υψάριον

Θάσος. Ορεινοί Παραδοσιακοί Οικισμοί

Τα μικρά χωριά που βρίσκονται σκαρφαλωμένα στις βουνοπλαγιές, σε τοποθεσίες που υπάρχει νερό, αθέατα από την θάλασσα, είναι αυτά που μέχρι και σήμερα κρατούν κλεισμένη μέσα τους,την νεότερη ιστορία της Θάσου

Περπατώντας στα στενά δρομάκια τους, καταλαβαίνει κανείς πόσο απλή ήταν η ζωή κάποτε και πόσο αρμονικά δεμένη με το φυσικό περιβάλλον.

Αναπτύχθηκαν σαν μικρές κοινότητες, αυτόνομα η μια από την άλλη, έτσι ώστε ακόμη, η προφορά της γλώσσας και ο χαρακτήρας των ανθρώπων, να διαφέρουν πολλές φορές, από αυτά του διπλανού χωριού.

Παλιά αρχοντικά δίπλα σε χαμηλά σπιτάκια κτισμένα με πέτρες και ξύλα, ενσωματώνουν γνώσεις από μία αρχιτεκτονική, που στις μέρες μας έχει πια χαθεί. Η Στενή επαφή των τότε κατοίκων της Θάσου με το γειτονικό Αγιον όρος, επηρέασε την αρχιτεκτονική πολλών παλιών ναών στα χωριά αυτά, και Αγιορείτες μοναχοί, γλύπτες και αγιογράφοι, δημιούργησαν πολλά από τα έργα που σήμερα βρίσκονται στισ εκκκησιές της Θάσου.

Λιοτρίβια, νερόμυλοι και άλλα εργαστήρια, υπάρχουν σε όλα τα χωριά και ήταν αυτά που μαζί με τα προϊόντα του νησιού, (άφθονη ξυλεία, ελιές, λάδι, μέλι, κρασί μαλλί, γαλακτοκομικά, κρέας, ψάρια, όσπρια) καθώς και κάθε είδους οπωροφόρα και οπωροκηπευτικά, καθιστούσαν την Θάσο σχεδόν αυτόνομη σε είδη πρώτης ανάγκης.

Τα χωριά αυτά σήμερα, είναι γεμάτα από πολιτιστικούς θησαυρούς μεγάλης σημασίας για το μέλλον του νησιού και πρέπει να προσεχθούν ιδιαίτερα.
Οι τοποθεσίες που οι παππούδες μας επέλεξαν για να κτιστούν, ήταν οι καλύτερες του νησιού, με άφθονα νερά, που έδιναν πλούσια παραγωγή στους κήπους, με αποτέλεσμα τα χωριά αυτά, να είναι καταπράσινα και να σκιάζονται από πανύψηλα πλατάνια, καρυδιές, μουριές, καστανιές και κάθε είδους δένδρα. Ήταν ακόμη οχυρές, τραβηγμένες και αθέατες από την θάλασσα για καλύτερη προστασία από τους πειρατές, που αλώνιζαν για πολλούς αιώνες την θάλασσα του Aιγαίου.
Ο εμφύλιος πόλεμος όμως, η φτώχια, η ανεργία, η καταπίεση και οι ανάγκες της Ευρώπης για ανοικοδόμηση, οδήγησαν μια γενιά ολόκληρη στον ξεριζωμό. Οι γέροι είδαν τα βλαστάρια τους, όσα δεν είχε πάρει ο πόλεμος, να ξενιτεύονται, και τα χωριά να ερημώνουν. Έτσι σιγά-σιγά τα χωράφια εγκαταλείφθηκαν, τα οπωροφόρα ξεράθηκαν, και οι κήποι σταμάτησαν να καλλιεργούνται. Οι εναπομείναντες νέοι, άρχισαν να αξιοποιούν τις παραθαλάσσιες περιουσίες τους με τον ερχομό του τουρισμού και με την σειρά τους, να αφήνουν τα χωριά και να κατεβαίνουν στις σκάλες, όπου ο τουρισμός τους άνοιγε νέους δρόμους. Η μόνη καλλιέργεια που έχει πλέον απομείνει στο νησί, είναι η ελιά, που για τους κάτοικους είναι θέμα τιμής να συνεχίσουν να καλλιεργούν τα αιωνόβια δένδρα της. Το δένδρο, που έθρεψε δεκάδες γενιές, είναι το μόνο που συνεχίζει να καλλιεργείτε συστηματικά.

Περπατήστε στα καλντερίμια των χωριών της θάσου, δροσιστείτε στις βρύσες τους, μπείτε στα χαλάσματα, δώστε τους ζωή έστω και για λίγο, σαν φόρο τιμής σε αυτούς που ξεριζώθηκαν και αναγκάστηκαν να ζήσουν μια ζωή, μακριά από τις μνήμες τους.


ΘΕΟΛΟΓΟΣ - ΘΑΣΟΣ

Αναμφισβήτητα η παλιά πρωτεύουσα της Θάσου, είναι το κεφαλοχώρι που δεσπόζει στο νότιο τμήμα του νησιού. Οι οικισμοί Ποτός, Αστρίς, Θημωνιά, Αλυκή, Κοίνυρα, ανήκουν διοικητικά σε αυτό και κτίσθηκαν, για να εξυπηρετούν, εποχιακές κυρίως ανάγκες των κατοίκων του. Τα βουνά και το εσωτερικό της περιοχής, είναι από τα ομορφότερα στο νησί. Προσφέρουν πολλές διαδρομές για περπάτημα και ελαφρά ορειβασία. Δάση, φαράγγια, πηγές και πέτρινα σημάδια του παρελθόντος, αποτελούν τα γνωρίσματά τους. Μονοπάτια για όλο το νότιο τμήμα του νησιού, ξεκινούν από το χωριό. Αντίστροφα από κάθε οικισμό του νότου, υπάρχουν μονοπάτια για το Θεολόγο. Χορταριασμένα τα περισσότερα, είναι δύσκολο να τα βρεις, αλλά έτσι και αλλιώς δύσκολα χάνεις τον δρόμο σου στα βουνά μας.
Ξακουστό για την τέχνη του, το τέμπλο του Αγίου Δημητρίου που για την δημιουργία του έδωσε 18 χρόνια από την ζωή του, ο μοναχός Ιγνάτιος Φιλοθεϊτης. Το λαογραφικό μουσείο, ο νερόμυλος, το αρχοντικό του οπλαρχηγού Χατζηγιώργη, πλήθος σπιτιών με εξαίρετη αρχιτεκτονική, οι εκκλησίες του Χωριού, το Πετρόκτιστο Γεφύρι μοναδικό στη Θάσο, τα ξωκλήσια, το μετόχι, μαζί με το όμορφο φυσικό περιβάλλον ,είναι σίγουρο ότι θα μαγέψουν και εσάς, όπως τόσους άλλους στο παρελθόν. Θεολόγος - Θάσος >>>

ΚΑΣΤΡΟ - ΘΑΣΟΣ

Ίσως το αρχαιότερο χωριό της Θάσου. Κτισμένο σε μια κορυφή στο εσωτερικό του νησιού, είχε τελείως εγκαταλειφθεί, εκτός της εκκλησίας του Αγίου Αθανασίου που πάντα ήταν ο προστάτης των κατοίκων του. Τα τελευταία χρόνια, όλα σχεδόν τα σπίτια του έχουν αναστυλωθεί και το χωριό ξαναζεί τις παλιές του δόξες, στην γιορτή του Αγίου Αθανασίου . Τριήμερο γλέντι στήνετε κάθε χρόνο εκεί, που ξεκινά την παραμονή της γιορτής του. Το τοπίο και η φύση γύρο του, σίγουρα αποζημιώνουν τον επισκέπτη, που θα κάνει τον κόπο να το επισκευθεί. Κάστρο - Θάσος >>>

 

ΜΑΡΙΕΣ - ΘΑΣΟΣ

Παλιό χωριουδάκι, κτισμένο σε μια καταπράσινη χαράδρα, από τα παλιότερα του νησιού. Πήρε το όνομά του, από δύο Μαρίες που κατά την παράδοση σώθηκαν, μετά από πειρατική επιδρομή και τον θάνατο, όλων των κατοίκων. Χωριό που κατά το παρελθόν διατηρούσε στενές σχέσεις, με τις απέναντι Αγιορείτικες μονές, οι οποίες είχαν αρκετά μετόχια σε αυτό. Η εκκλησία του αφιερωμένη στους Ταξιάρχες, είναι μια από τις παλιότερες στην Θάσο και την κοσμούν, πολλά έργα μοναχών. Πάνω από αυτό και ανεβαίνοντας στο όρος Υψάριον, θα συναντήσετε πυκνά δάση, την μικρή τεχνητή λίμνη, τον δρόμο που θα σας οδηγήσει στο μοναστήρι του Αγίου Παντελείμονα και αυτόν που θα σας πάει στην κορυφή του όρους Υψάριον, στο Θεολόγο και στο Κάστρο. Μαριές - Θάσος >>>

ΣΩΤΗΡΑΣ - ΘΑΣΟΣ

Πανέμορφο χωριό, που έχει όλα τα παραδοσιακά χαρακτηριστικά των άλλων. Ψηλά, σε μια πλαγιά σκαρφαλωμένο, περιτριγυρισμένο από κάθε είδους βλάστηση, με ένα κλίμα ζεστό, ήπιο, χωρίς υγρασία. Η εκκλησία στο κέντρο του, κάτω από τα αιωνόβια πλατάνια, και τα σπιτάκια του να την περιτριγυρίζουν. Σωτήρας - Θάσος >>>

ΚΑΖΑΒΗΤΙ - ΘΑΣΟΣ

Το Καζαβήτι είναι ίσως, το πιο όμορφο και γραφικό χωριό του νησιού. Αυτό οφείλετε στο ότι είχε τελείως ερημώσει και έτσι έμεινε ανέγγιχτο, από τις παρεμβάσεις των φωστήρων της αρχιτεκτονικής, της δεκαετίας του 70. Την εποχή εκείνη, το ανακάλυψαν οι ευρωπαίοι τουρίστες, που σε εξευτελιστικές τιμές, άρχιζαν να αγοράζουν τα παλιά αρχοντικά. Αυτό, έσωσε πολλά σπίτια από την κατάρρευση. Οι καινούργιοι ιδιοκτήτες, ήταν συνήθως άνθρωποι με οικολογικές ευαισθησίες, που κράτησαν, όλα τα παραδοσιακά χαρακτηριστικά των σπιτιών. Κίνησαν επίσης το ενδιαφέρον των ντόπιων ιδιοκτητών, οι οποίοι, επίσης άρχισάν παρεμβάσεις, στα δικά τους ώστε να τα σώσουν από την κατάρρευση. Στα χρόνια μας σε όλο το χωριό, νέοι άνθρωποι, με πάθος αναστηλώνουν τα σπίτια των παππούδων τους, χρησιμοποιώντας τις ίδιες παραδοσιακές τεχνικές που διδάχτηκαν από αυτούς. Αρκετές νέες οικογένειες, το διάλεξαν, σαν τόπο μόνιμης κατοικίας και φωνές παιδιών ξανακούγονται στις γειτονιές του.
Πνιγμένο στην βλάστηση, γεμάτο από κάθε είδους δένδρα, με νερά να τρέχουν από παντού, γεμάτο από κάθε είδους βότανο, στην σκιά της καστανιάς, της καρυδιάς, των πλατανιών και με το κάθε σου βήμα, να σε φέρνει κοντύτερα στο παρελθόν. Οι Εκκλησίες του παλιές και γαλήνιες. Επισκεφθείτε το και αναπολήστε. Καζαβήτι - Θάσος >>>

ΡΑΧΩΝΙ - ΘΑΣΟΣ

Επίσης καταπράσινο χωριό, που έχει όλα τα χαρακτηριστικά των υπολοίπων χωριών της Θάσου. Έχει δύο οικισμούς, αυτόν του Ραχωνίου και του Αγίου Γεωργίου. Ο τελευταίος, ήταν κτισμένος στην κορυφή του βουνού και αργότερα εγκαταλείφθηκε, για να κτιστή και πάλι χαμηλότερα. Ανάμεσα στους δύο αυτούς οικισμούς, βρίσκετε το εκκλησάκι της Κοίμησης της Θεοτόκου, σκεπασμένο από τεράστια πλατάνια και με νερό να πηγάζει, κάτω από την ¨Αγια τράπεζα. Σε αυτό μεγάλωσε ο ιδρυτής του σύγχρονου Αιγυπτιακού κράτους Μεχμέτ Αλί. Ραχώνι - Θάσος >>>

ΠΑΝΑΓΙΑ - ΘΑΣΟΣ

¨Ένα από τα ορεινά χωριά, που έχοντας την τύχη να βρίσκετε πάνω στον περιφερειακό δρόμο του νησιού, παρέμεινε ζωντανό και κράτησε τους ανθρώπους του. Αναστάσιον, ήταν το βυζαντινό του όνομα. Το χωριό, αγκαλιάζει την εκκλησία του, που είναι κτισμένη με αρχαίους λίθούς. Πολλά τρεχούμενα νερά, πλατάνια, καρυδιές και έντεκα ξωκλήσια, σε ένα χωριό, που παρότι οικονομικά αναπτυγμένο, έχει κρατήσει ακέραιο το χρώμα του και έχει σεβασθεί το παρελθόν του. Αιτία, η μεγάλη αφοσίωση των κατοίκων του, στις παραδόσεις και τα έθιμα του χωριού. Μεγάλο παραδοσιακό καρναβάλι γίνετε, την καθαρά Δευτέρα. Παναγία - Θάσος >>>

ΠΟΤΑΜΙΑ - ΘΑΣΟΣ

Είναι κτισμένη στην ρίζα του βουνού Υψάριον. Από εδώ ξεκινούν τα μονοπάτια, για την κορυφή του βουνού και για το Θεολόγο. Πετρόκτιστα σπίτια, σε ένα καταπράσινο τόπο, με τις ψηλές κορυφές του βουνού Υψάριον να κρέμονται από πάνω του. Το τοπίο επιβλητικό, όπου το βουνό, το δάσος και η θάλασσα, κυριαρχούν. Είναι πατρίδα του γλύπτη Πολύγνωτου Βαγή και μπορείτε να θαυμάσετε τα έργα του, στο ομώνυμο μουσείο, που έχει ανεγερθεί εδώ για αυτά. Το χωριό έχει επίσης κρατήσει τον παραδοσιακό του χαρακτήρα, σε ένα πολύ εντυπωσιακό περιβάλλον. Ποταμιά - Θάσος >>>


Παραδοσιακή αρχιτεκτονική

....Ω Περιστέρι της ψυχής πήγαινε στο καλό

Πήγαινε τώρα με το μελτέμι

Και φιλησέ μου όσα μαργαριτάρια συναντήσεις

Άν δεν με βλέπεις μη φοβάσαι θα γιορτάζω μαζί σου

Στο ταξίδι μας θα σηκώσουμε τα νερά της θάλασσας

Να ευλογήσουμε ότι αγαπήσαμε

Και ότι δεν ξεχνάμε πιά.

Γ Σαραντάρης

Το Ερημονήσι

Γειά σου Απρίλη γειά σου Μάρτη και πικρή Σαρακοστή

Βάζω πλώρη και κατάρτι και γυρεύω

ένα νησί που δεν βρίσκεται στο χάρτη

Το κρατάνε στον αέρα τέσσερα χρυσά πουλιά Δεν γνωρίζεις εκεί πέρα ούτε κλεφτη ούτε φονιά ούτε μάνα και πατέρα

Τα λουλούδια μεγαλώνουν κάθε νύχτα τρείς οργιές Τις ακρογιαλιές ισκιώνουν και τα δένδρα στις πλαγιές σαν καβούρια σκαρφαλώνουν

Μεσ τις ερημιάς τ' αγέρι ολ' αγιάζουνε μεμιάς Πιάνεις του Θεού το χέρι και στα κύματα ακουμπάς σαν αγριοπεριστέρι

Γειά σας έχτρες γειά σας μίση και γινάτι καθενός Άμα βρείς το ερημονήσι όλα τ΄άλλα είναι καπνός

Μια φορά να το 'χεις ζήσει.

(Τα Ρω του Έρωτα - Οδυσσέας Ελύτης)


Θάσος Αρχική | Thassos Αγγλικά | Thassos Γερμανικά | Τα Χωριά | Οι Παραλίες | Η Ιστορία | Η Φύση | Να Δείτε | Διαμονή | Φωτογραφίες | Κατάλογος | Θάσος Χάρτης | Thasos | Links | Aldebaran | Βιβλίο Επισκεπτων | Side Map