Αρχική arrow Πετρέλαιο

Πετρελαιο

Email

Aνοιχτά του Πρίνου

ΠANAΓIΩTHΣ ΠPOEΔPOΣ

Γεωλόγος πετρελαίου

ΠΡΙΝ ΑΠΟ 15-20 εκατομμύρια χρόνια η στεριά που κάλυπτε όλο το Αιγαίο, άρχισε να βυθίζεται και να καταλαμβάνεται από την αναδυόμενη θάλασσα. Αποτέλεσμα αυτής της κατακρήμνισης, ήταν η δημιουργία μιας σειράς γεωλογικών λεκανών. Στις λεκάνες αυτές δημιουργούνται από τα υπολείμματα των θαλασσίων οργανισμών οι υδρογονάνθρακες, πετρέλαιο και αέριο, οι οποίοι διακινούνται διά μέσου των πετρωμάτων και συσσωρεύονται σε γεωλογικές παγίδες γνωστές ως αντίκλινα. Aεροφωτογραφία της μεγάλης εξέδρας πετρελαίου ανάμεσα στον Πρίνο και τα παράλια της Kαβάλας

Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 η περιοχή του Β. Αιγαίου μεταξύ του Αγίου Ορους και των θαλασσίων ελληνοτουρκικών συνόρων, παραχωρείται σε μια κοινοπραξία ξένων εταιρειών, με κύριο μέτοχο την αμερικανική Oceanic. Το 1976 η κυρίως μέτοχος Oceanic αντικαθίσταται από την καναδική Denison Mines και η κοινοπραξία νομιμοποιείται με την επωνυμία North Aegean Petroleum Company (NAPC).

Οι γεωλογικές μελέτες ακολουθούνται από γεωφυσικές διασκοπήσεις, οι οποίες και προσδιορίζουν τα όρια των γεωλογικών λεκανών. Οι ελπιδοφόρες για ανακάλυψη υδρογονανθράκων περιοχές εντοπίζονται ανατολικά και δυτικά της Θάσου. Πράγματι, η γεωτρητική έρευνα εντοπίζει το 1971 στο αντίκλινο «Ανατολική Θάσος», 11.5 ναυτικά μίλια, ανατολικά των ακτών της Θάσου, σημαντικές ποσότητες βαρέως πετρελαίου οικονομικά όμως μη εκμεταλλεύσιμου. Η συνέχιση, όμως, των γεωτρήσεων στέφεται από επιτυχία. Το 1972-73 ανακαλύπτεται το μικρό κοίτασμα αερίου της «Νοτίου Καβάλας», 7 χλμ. δυτικά του χωριού Καλλιράχη της Θάσου, και το 1974 το γνωστό κοίτασμα του «Πρίνου», 6 χλμ. δυτικά του ομώνυμου χωριού.

Το 1975 η σύμβαση με την κοινοπραξία αναθεωρείται προς όφελος του ελληνικού Δημοσίου. Ταυτόχρονα όμως τα όρια της παραχώρησης συρρικνώνονται σε δύο μεγάλα τμήματα ανατολικά και δυτικά της Θάσου τα οποία περιέχουν της λεκάνες «Πρίνου», «Ανατολικής Θάσου» και μέρος της λεκάνης του «Ορφανού». Νέα αναθεώρηση της σύμβασης το 1985 παρέχει τη δυνατότητα συμμετοχής του Δημοσίου στις περιοχές έρευνας της παραχώρησης, όχι όμως και στην παραγωγή των ήδη ανακαλυφθέντων και υπό άντληση κοιτασμάτων «Πρίνου» και «Νοτίου Καβάλας».

Σπουδαιότερο οικονομικά από τα δύο αυτά κοιτάσματα είναι το κοίτασμα του «Πρίνου». Το πετρέλαιο είναι εγκλωβισμένο στη δομή ενός θολοειδούς αντικλίνου έκτασης 4,5 τ. χλμ. και σε βάθος 2.500 μέτρα σε στρώματα ψαμμιτών. Το πετρέλαιο εδώ περιέχει μεγάλες ποσότητες αερίου διαλυμένες μέσα σ' αυτό. Το πιο αρνητικό συστατικό του αερίου είναι το υψηλό ποσοστό σε υδρόθειο που φθάνει το 60%.

Στο δεύτερο κοίτασμα της «Νοτίου Καβάλας» το αέριο είναι εγκλωβισμένο σε αντίκλινο έκτασης 4 τ. χλμ. Οι ψαμμιτικοί ορίζοντες μέσα στους οποίους συσσωρεύεται βρίσκονται σε βάθος 1.700 μ. Το αέριο σε αντίθεση με αυτό του Πρίνου, είναι καθαρό, απαλλαγμένο από υδρόθειο και πλούσιο σε ελαφρούς υδρογονάνθρακες.

Τον Ιούλιο του 1981 τα κοιτάσματα «Πρίνου» και «Νοτίου Καβάλας» αποδίδονται στην παραγωγή. Τα πρώτα χρόνια παράγονται 25.000-27.000 βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, τα οποία βαθμιαία ελαττώνονται και στα τέλη του 2002 η ημερήσια παραγωγή φτάνει τα 4.000 (ένα βαρέλι αντιστοιχεί σε 158,9 λίτρα πετρελαίου).

Η παραγωγή του «Πρίνου» διενεργείται από τρεις εξέδρες θεμελιωμένες στον βυθό της θάλασσας. Οι δύο από αυτές χρησιμοποιήθηκαν για την εκτέλεση των πολλαπλών γεωτρήσεων, μέσω των οποίων πετρέλαιο και αέριο ανέρχονται στην επιφάνεια, ενώ η κεντρική χρησιμοποιείται για τις βασικές λειτουργίες διαχωρισμού του πετρελαίου, νερού και αερίου. Μια επιπλέον εξέδρα είναι εγκατεστημένη στο κοίτασμα της «Νοτίου Καβάλας» για την εκμετάλλευσή του.

Με δύο υποθαλάσσιους αγωγούς πετρέλαιο και αέριο μεταφέρονται στις εγκαταστάσεις αποθείωσης, λίγα χιλιόμετρα ανατολικά της Καβάλας. Το πετρέλαιο αποθηκεύεται σε τρεις δεξαμενές, από τις οποίες φορτώνεται σε δεξαμενόπλοια προς πώληση, ενώ από το αέριο ένα σημαντικό μέρος διατίθετο μέχρι τις αρχές του 1994 στη Βιομηχανία Φωσφορούχων Λιπασμάτων και το υπόλοιπο χρησιμοποιούνταν για τις ανάγκες της μονάδας αποθείωσης και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόσφατα, με ένα νέο αγωγό, μέρος του αποθειωμένου αερίου επαναφέρεται στις εξέδρες για τις ανάγκες της άντλησης.

Παράλληλα με την εκμετάλλευση των δύο προαναφερόμενων κοιτασμάτων, οι προσπάθειες για τον εντοπισμό νέων ουσιαστικά ήταν διαρκείς από το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας του '70 έως σήμερα. Ατυχώς, όλες οι ανακαλύψεις περιορίσθηκαν σε συσσωρεύσεις πετρελαίου οικονομικά μη εκμεταλλεύσιμου. Aποψη του Λιμένος, πρωτεύουσας της Θάσου. Tο νησί οφείλει τη ραγδαία ανάπτυξή του στον τουρισμό, αξιοποιώντας τις φυσικές ομορφιές και τις πεντακάθαρες θάλασσές του, για τις οποίες λαμβάνεται μέριμνα να μην μολυνθούν από την εκμετάλλευση του πετρελαίου. Aλλωστε, η συμβολή του τελευταίου στην οικονομία του νησιού είναι μηδενική (φωτ.: E. Δαρόγλου).

Μόνο στις αρχές του 1994 ανακαλύπτεται το κοίτασμα του «Βορείου Πρίνου» 2,5 χλμ. βορείως του Πρίνου. Δύο χρόνια αργότερα το κοίτασμα εισέρχεται στην παραγωγή με μια κεκλιμένη γεώτρηση μήκους 4.000 μ. Η ΔΕΠ ΕΚΥ συμμετείχε με 35% στην ανάπτυξη και εκμετάλλευση αυτού του κοιτάσματος. Είναι η πρώτη φορά που η Δημόσια Επιχείρηση Πετρελαίου ως μέτοχος της Κοινοπραξίας του Βορείου Αιγαίου συμμετέχει στην παραγωγική διαδικασία υδρογονανθράκων.

Η μείωση της παραγωγής από τα κοιτάσματα «Πρίνου» και «Βορείου Πρίνου» γύρω στις 7.000 βαρέλια την ημέρα, καθώς και η αδυναμία της NAPC να εντοπίσει νέα κοιτάσματα παράλληλα με την καθίζηση των τιμών του πετρελαίου στη διεθνή αγορά, οδήγησαν στη διακοπή της παραγωγής και στην εγκατάλειψη των κοιτασμάτων από την ανάδοχο εταιρεία στα τέλη του 1998.

Ενα χρόνο αργότερα με πολιτική παρέμβαση τη διαχείριση αναλαμβάνει μια νέα κοινοπραξία, η KAVALA OIL στην οποία κατά 67% συμμετέχει η τοπική εταιρεία «Ευρωτεχνική» και κατά 33% ο συνεταιρισμός των εργαζομένων της NAPC. Η αύξηση της τιμής του πετρελαίου καθιστά την επιχείρηση κατ' αρχάς κερδοφόρα μολονότι η παραγωγή περιορίζεται στα 5.000 βαρέλια την ημέρα.

Eρευνητικές γεωτρήσεις

Η νέα εταιρεία παράλληλα με την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων του Πρίνου αναλαμβάνει τη συμβατική υποχρέωση να εκτελέσει δύο ερευνητικές γεωτρήσεις στα όρια της παραχώρησής της που προσδιορίζονται σε μια περιοχή δυτικά των ακτών της Θάσου. Η πρώτη εξ αυτών στέφεται από επιτυχία με την ανακάλυψη ενός μικρού σχετικά κοιτάσματος, χαρακτηριζόμενο ως «Εψιλον», πλησίον του «Πρίνου». Με την ολοκλήρωση όλων των οικονομικοτεχνικών μελετών αναμένεται στα προσεχή δύο χρόνια να τεθεί σε λειτουργία, στηρίζοντας τους πτωτικούς ρυθμούς παραγωγής των υπό άντληση κοιτασμάτων και να παρατείνει τον χρόνο λειτουργίας αυτών.

Η δεύτερη ερευνητική γεώτρηση, ως «Καλλιράχη 1», αναμένεται να εκτελεσθεί εντός του έτους. Παράλληλα προσδοκάται με τη διαρκή αύξηση των τιμών του πετρελαίου να ερευνηθούν όλες οι εναπομένουσες δυνατότητες για τον εντοπισμό νέων κοιτασμάτων, έστω και με περιορισμένα αποθέματα στην περιοχή δυτικά της Θάσου και πάντοτε μέσα στο εύρος των χωρικών υδάτων, λόγω της ευαίσθητης γεωπολιτικής θέσης του Αιγαίου. Σε μια διαφορετική περίπτωση, η καθιέρωση του Β. Αιγαίου ως η υπ' αριθμόν ένα πετρελαιοπαραγωγική περιοχή στον ελλαδικό χώρο θα επαναεπιβεβαιωθεί.

Είναι γεγονός ότι η πρωτογενής αυτή βιομηχανία πετρελαίου έχει προσφέρει πάμπολλα οφέλη στην εθνική οικονομία και στην ανάπτυξη της πόλης της Καβάλας με την ευρύτερη περιοχή της. Η προσφορά της όμως στην ανάπτυξη του νησιού της Θάσου είναι μηδενική. Σήμερα η Θάσος οφείλει τη ραγδαία ανάπτυξή της στον τουρισμό, προσφέροντας τις άπειρες φυσικές της ομορφιές. Η εγκατάσταση οποιασδήποτε πετρελαϊκής βιομηχανίας επάνω στο νησί έχει απαγορευθεί ρητά από τη δεκαετία του '70. Οφείλουμε όλοι με ευλάβεια να σεβασθούμε το φυσικό περιβάλλον αυτού και να προστατεύσουμε το θαλάσσιο και αέριο χώρο του νησιού από οποιαδήποτε μορφή ρύπανσης και μόλυνσης.

 Ο καιρός τώρα
Καθαρός Καθαρός
Θερμοκρασία: 8 °C
Friday, 24 Mar
Λιακάδα Λιακάδα
Θερμοκρασία: 10 ως 17 °C
Saturday, 25 Mar
Μερική λιακάδα Μερική λιακάδα
Θερμοκρασία: 10 ως 19 °C
Sunday, 26 Mar
Περιοδικά σύννεφα Περιοδικά σύννεφα
Θερμοκρασία: 9 ως 16 °C
Monday, 27 Mar
Κυρίως συννεφιασμένος με δυνατές βροχές Κυρίως συννεφιασμένος με δυνατές βροχές
Θερμοκρασία: 7 ως 12 °C
Tuesday, 28 Mar
Μερικώς συννεφιασμένος με δυνατές βροχές Μερικώς συννεφιασμένος με δυνατές βροχές
Θερμοκρασία: 7 ως 15 °C
Wednesday, 29 Mar
Λιακάδα Λιακάδα
Θερμοκρασία: 8 ως 16 °C
Thursday, 30 Mar
Μερική λιακάδα Μερική λιακάδα
Θερμοκρασία: 9 ως 16 °C